SZKOŁA PODSTAWOWA im. Marii Konopnickiej w Radolinie
PEDAGOG / PSYCHOLOG SZKOLNY
Światowy Dzień Zdrowia 2026
>>> 2026-04-09 --> id: 1153
Światowy Dzień Zdrowia to międzynarodowe święto ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia WHO. Każdego roku jest obchodzone 7 kwietnia.
Dlaczego właśnie wtedy? Data ta nie jest przypadkowa. Upamiętnia powstanie WHO w 1948 roku. Dzień ten jest okazją do zwrócenia uwagi na najważniejsze wyzwania zdrowotne,
a także do podnoszenia świadomości na temat zdrowia publicznego i promowania działań profilaktycznych. Każdego roku eksperci Światowej Organizacji Zdrowia wybierają hasło przewodnie, które ma skupiać uwagę opinii publicznej na konkretnym problemie.
W 2026 roku hasło przewodnie Światowego Dnia Zdrowia to: „Razem dla zdrowia. Wspierajmy naukę”. Ma ono podkreślać znaczenie współpracy w trosce o zdrowie oraz rolę wiedzy naukowej w podejmowaniu decyzji medycznych.
W dobie powszechnego dostępu do Internetu i mediów społecznościowych coraz więcej osób szuka porad zdrowotnych w sieci. Dlatego tak ważna jest popularyzacja wiedzy naukowej, opartej na wynikach badań, analizie danych i doświadczeniu specjalistów.
Dbanie o zdrowie w oparciu o wiedzę naukową oznacza podejmowanie decyzji, które wynikają z faktów potwierdzonych w badaniach i rekomendacjach specjalistów. Z punktu widzenia pacjenta chodzi tu np. o stosowanie się do zaleceń lekarzy i farmaceutów, odpowiedzialne przyjmowanie leków i suplementów oraz wybieranie metod leczenia
i wspierania organizmu, których skuteczność została potwierdzona naukowo. Równie ważne jest korzystanie ze sprawdzonych źródeł informacji i weryfikowanie newsów, które krążą po sieci.
Obchody Światowego Dnia Zdrowia to doskonała okazja, by przypomnieć, że troska o zdrowie jest naszą wspólną odpowiedzialnością. Jednocześnie hasło przewodnie tegorocznego Światowego Dnia Zdrowia to wezwanie do każdego z nas o dbanie o zdrowie swoje i innych poprzez świadome decyzje, korzystanie ze sprawdzonych źródeł informacji oraz zaufanie do wiedzy opartej na nauce.
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu – uczymy się zrozumienia i akceptacji
>>> 2026-03-30 --> id: 1150
Co roku, 2 kwietnia, obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. To wyjątkowy czas, w którym zwracamy szczególną uwagę na potrzeby i codzienność osób
w spektrum autyzmu. Jest to także okazja, aby budować wśród uczniów postawy empatii, szacunku i otwartości na różnorodność.
Czym jest autyzm?
Autyzm to całościowe zaburzenie rozwoju, atypowa specyfika rozwoju układu nerwowego, która wpływa na sposób, w jaki jednostka komunikuje się, zachowuje
i oddziałuje z innymi ludźmi. Osoby z autyzmem często mają trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych, rozumieniu języka i emocji innych osób, oraz mogą wykazywać stereotypowe wzorce zachowań i zainteresowania.
Autyzm jest spektrum zaburzeń, co oznacza, że objawy i ich nasilenie mogą być bardzo różne u różnych osób. Niektórzy ludzie z autyzmem mają problemy z komunikacją werbalną i niewerbalną, podczas gdy inni mogą mówić płynnie, ale mieć trudności
z czytaniem i interpretacją mowy innych osób. Niektórzy z kolei wykazują powtarzające się ruchy ciała, a inni wykazują szczególne zainteresowania lub obsesje.
Nie ma jednej przyczyny autyzmu, ale istnieją badania sugerujące, że czynniki genetyczne
i środowiskowe mogą odgrywać rolę w jego rozwoju. Chociaż autyzm nie jest uleczalny, istnieją różne terapie, które mogą pomóc osobom z autyzmem w nauce umiejętności społecznych i radzeniu sobie z objawami.
ASD często współwystępuje z innymi zaburzeniami, dlatego możemy rozpoznawać zaburzenie łącznie z: dobrze znanymi medycznymi lub genetycznymi zaburzeniami lub ekspozycją na znany czynnik środowiskowy, z innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, psychicznymi lub behawioralnymi.
Oto kilka sygnałów na które powinniśmy zwracać uwagę u dziecka:
· unikanie kontaktu wzrokowego, gestów, ekspresji twarzy, pozycji ciała w relacjach,
· ograniczone zainteresowanie kontaktem społecznym, np. niereagowanie na osoby przebywające w pobliżu lub próbujące nawiązać z pacjentem kontaktu,
· brak zainteresowań typowych dla wieku, a często te wąskie, nietypowe, fascynacje czymś,
· niezrozumienie i niepotrafienie dostosowania zachowania do sytuacji,
· problemy z porozumiewaniem się mową,
· opór przed zmianą,
· wrażenie braku empatii, brak zainteresowania innymi,
· stereotypowe i powtarzalne zachowania, w tym proste motoryczne stereotypie (np. machanie rękoma), powtarzalne używanie przedmiotów (np. kręcenie kółkami samochodu) lub powtarzalną mowę.
Diagnoza
Diagnoza w kierunku ASD może być przeprowadzona w każdym wieku. Najwcześniejsze rozpoznania są stawiane ok. 18-24m.ż. W czasie procesu diagnostycznego powinni uczestniczyć różni specjaliści, w tym: psychiatra dzieci i młodzieży ,psycholog, pedagog i/lub neurologopeda i/lub inny specjalista posiadający doświadczenie w diagnozowaniu pacjentów z ASD.
Dlaczego ten dzień jest ważny?
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu przypomina nam, jak ważna jest akceptacja
i zrozumienie. W naszej szkole chcemy tworzyć miejsce przyjazne dla wszystkich uczniów – takie, w którym każdy czuje się bezpieczny i ważny.
To także doskonała okazja, aby:
- dowiedzieć się więcej o autyzmie,
- przełamywać stereotypy,
- uczyć się, jak wspierać kolegów i koleżanki,
- promować życzliwość i wzajemny szacunek.
Jak możemy okazać wsparcie?
Każdy z nas może przyczynić się do budowania bardziej otwartego świata. Wystarczy:
- być cierpliwym i wyrozumiałym,
- słuchać i szanować innych,
- pomagać, gdy ktoś tego potrzebuje,
- nie oceniać pochopnie.
Razem tworzymy lepszą szkołę
Pamiętajmy, że różnorodność jest naszą siłą. Każdy uczeń wnosi do naszej społeczności coś wyjątkowego. Wspólnie możemy sprawić, że szkoła będzie miejscem pełnym akceptacji, zrozumienia i przyjaźni.
Dbajmy o siebie nawzajem – nie tylko 2 kwietnia, ale każdego dnia!
ŹRÓDŁO: https://niewidacpomnie.org
Szanowni Państwo, Drodzy Uczniowie, informujemy, że 23 lutego, w czasie trwania ferii zimowych, przypada Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją.
>>> 2026-02-13 --> id: 1130
Ferie zimowe to czas odpoczynku od nauki, regeneracji sił i spędzania czasu z bliskimi. W tym okresie szczególnie mówimy o bezpieczeństwie podczas wyjazdów i aktywności zimowych. Warto jednak pamiętać, że równie istotne jest zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży.
Depresja to poważna choroba, która może dotknąć dorosłych jak i dzieci – niezależnie od wieku, wyników w nauce czy sytuacji rodzinnej. Nie jest chwilowym smutkiem ani „przesadą”. Wpływa na codzienne funkcjonowanie, relacje i poczucie własnej wartości.
Objawy, które powinny zwrócić uwagę rodziców i opiekunów:
✔️ utrzymujący się smutek lub rozdrażnienie,
✔️wycofanie z kontaktów z rówieśnikami,
✔️ utrata zainteresowań i motywacji,
✔️ problemy ze snem i apetytem,
✔️trudności z koncentracją,
✔️ spadek energii,
✔️obniżona samoocena,
✔️częste skargi na bóle głowy lub brzucha bez wyraźnej przyczyny.
Jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, warto skonsultować się z psychologiem, pedagogiem szkolnym lub lekarzem specjalistą. Wczesna reakcja znacząco zwiększa skuteczność pomocy.
Jak wspierać dziecko?
Ferie to dobry moment na zatrzymanie się i uważną rozmowę.
Warto:
✔️poświęcić dziecku czas i wysłuchać bez oceniania,
✔️nie bagatelizować trudności („inni mają gorzej”, „weź się w garść”),
✔️wzmacniać poczucie bezpieczeństwa i akceptacji,
✔️obserwować zmiany w zachowaniu i nastroju,
✔️ w razie potrzeby szukać profesjonalnej pomocy.
Drodzy Uczniowie
Jeśli czujecie, że coś Was przytłacza, macie trudne myśli lub brakuje Wam sił – nie musicie radzić sobie sami. Wsparcia można szukać u rodziców, wychowawcy, pedagoga, psychologa szkolnego czy innych zaufanych dorosłych.
Wspólny apel
Ferie to czas odpoczynku – również emocjonalnego.
Dbajmy o relacje, rozmowę i wzajemną uważność.
Zdrowie psychiczne jest tak samo ważne jak zdrowie fizyczne.
Depresja jest chorobą, którą można skutecznie leczyć.
Najważniejsze jest, aby nie pozostawać z problemem samemu.
Plan efektywnych 45-minut w szkole
>>> 2025-12-04 --> id: 1113
Przykładowy plan efektywnej lekcji:
Rozgrzewka – do 5 minut
Rozgrzewka i krótkie wprowadzenie do tematu – być może dobrym podejściem będzie wspólne stworzenie mapy myśli lub krótka dyskusja związana z tematem lekcji.
Nowy materiał – do 15 minut
Wykorzystaj moment, w którym uczniowie są najbardziej skupieni. Sugeruje się, że uwaga uczniów zaczyna obniżać się mniej więcej 10 minut po rozpoczęciu lekcji (Hartley i Davies, 1978, Bradbury, 2016), a okno uwagowe dla dzieci w wieku 7–12 lat wynosi ok. 15 minut (Middendorf, 1995, Bradbury, 2016). Warto zatem, by nowy materiał pojawił się na samym początku. Jednocześnie należy pamiętać, że zajęcia wzbudzające w uczniach zainteresowanie pozwolą na wydłużenie ich okna uwagowego.
Utrwalanie – do 10 minut
Połączenie nowego materiału z już opanowanym lub takim, który aktualnie szlifujemy. Dobrym pomysłem będzie nauka poprzez zabawę, pracę w parach lub grupie. Zadbaj
o uruchomienie kreatywności uczniów i zaangażowanie ich w temat.
Podręcznik – do 10 minut
Czas na zadania pisemne i pracę z podręcznikiem.
Powtórka – do 5 minut
Powtarzanie najważniejszych elementów lekcji. Gdy lekcja ma się ku końcowi, uczniowie są już zmęczeni, a muszą wyjść z poczuciem, że na zajęciach było ciekawie i wiele się dowiedzieli. Powtórzmy 5 najważniejszych informacji z zajęć i dajmy uczniom się wykazać.
Bibliografia:
Bradbury, N.A. (2016). Attention span during lectures: 8 seconds, 10 minutes, or more?. Advances in Physiology Education, 40(4), s. 509–513. https://doi:10.1152/advan.00109.2016
Hartley, J., Davies, I.K. (1978). Note‐taking: A critical review. Programmed Learning and Educational Technology, 15(3), s. 207–224. https://doi.org/10.1080/0033039780150305
Middendorf, J., Kalish, A. (1995). The 'change-up' in lectures, National Teaching and Learning Forum, 5 (2), s. 1–5.
Jak dbać o motywację uczniów podczas lekcji?
>>> 2025-12-03 --> id: 1111
„Trzymaj się z dala od ludzi, którzy próbują pomniejszać Twoje ambicje. Mali ludzie zawsze tak robią, a naprawdę wielcy sprawiają, że czujesz, że i Ty możesz być wielki”.
Mark Twain
Termin „motywacja” w psychologii stosowany jest do opisu mechanizmów odpowiedzialnych za uruchomienie, ukierunkowanie, podtrzymanie i zakończenie zachowania. O motywacji mówimy zatem zarówno w sytuacji, gdy podejmujemy działania mające na celu odzyskanie stanu równowagi i znalezienie bodźca niezbędnego do normalnego funkcjonowania (np. kiedy dostajemy złą ocenę ze sprawdzianu i jest nam z tego powodu przykro, uczymy się, by ją poprawić), jak i wtedy, gdy sami tę równowagę zaburzamy, by zmienić nasz stan na subiektywnie lepszy (np. chcemy nauczyć się nowego języka, więc zapisujemy się na dodatkowe zajęcia).
W oparciu o humanistyczne koncepcje motywacji możemy rozróżnić jej dwa typy: motywację opartą na konieczności – muszę oraz motywację opartą na wyborze – chcę, które możemy również inaczej nazwać motywacją zewnętrzną i motywacją wewnętrzną (Doliński i Strelau, 2018).
Poprzez motywację wewnętrzną najczęściej rozumie się skłonność jednostki do podejmowania i kontynuowania działania ze względu na samą treść tej aktywności. Jednostki motywowane wewnętrznie mają tendencję do przywiązywania dużej wagi do informacji zawartych na lekcji bez stosowania zewnętrznych nagród i wzmocnień. Z drugiej strony osoby motywowane zewnętrznie polegają wyłącznie na nagrodach i pożądanych wynikach swojej motywacji, np. ocenach czy wynikach egzaminu (Lei, 2010). Uczniowie motywowani zewnętrznie są narażeni na większe ryzyko osiągania gorszych wyników w nauce niż uczniowie zmotywowani wewnętrznie (Dean i Dagostino, 2007, Daniels, 2010). Ponadto zmotywowani wewnętrznie uczniowie osiągają sukcesy w nauce poprzez zaangażowanie w naukę, zadawanie pytań oraz aktywne uczestnictwo w zajęciach, laboratoriach i grupach badawczych (Schunk i in., 2008).
A zatem – jak możemy wzmacniać motywację wewnętrzną naszych uczniów?
Zadbaj o zaspokojenie ich podstawowych potrzeb!
Zgodnie z teorią motywacji Maslowa do działania motywują nas nasze potrzeby. Potrzeby rozłożone są hierarchicznie, zaczynając od potrzeb fizjologicznych poprzez potrzeby bezpieczeństwa, miłości, przynależności i szacunku aż do potrzeb samorealizacji, czyli rozwoju. Warto pamiętać, że nasi uczniowie nie będą przyswajali wiedzy efektywnie, jeśli któraś z potrzeb niższego rzędu nie będzie u nich zaspokojona.
Zadbaj o wzbudzenie w nich ciekawości omawianym tematem!
W literaturze dotyczącej motywacji pojawia się również pojęcie motywu. Motyw to uświadomienie sobie celu i planu działania, umożliwiające danej osobie podjęcie określonej czynności (Obuchowski, 1982). Jeśli uczeń wie, kiedy i gdzie będzie mógł wykorzystać przekazywany przez nauczyciela zakres materiału oraz jakie kroki powinien podjąć, by się go nauczyć, łatwiej będzie mu przyswoić wiedzę i zmotywować się do działania. Nie od dziś wiadomo, że sukcesy intelektualne wiążą się nie tyle z samymi zdolnościami, lecz raczej
z uruchamianymi mechanizmami ciekawości i wytrwałym dążeniem do jej zaspokojenia (Berlyne, 1966). I choć to nie lada wyzwanie, to jeśli uda nam się wzbudzić ciekawość uczniów omawianym zagadnieniem, będzie im zdecydowanie łatwiej wzbudzić w sobie większe pokłady energii, by przyswoić przekazywane treści. Ciekawość wobec stawianych nam zadań jest bowiem nieodłącznym elementem wysokiej motywacji wewnętrznej (Oudeyer i in., 2016).
Zadbajmy o dopaminę!
Kluczową rolę w podtrzymaniu naszej motywacji oraz uwagi w działaniu odgrywa dopamina. Wspólnie z serotoniną ten neuroprzekaźnik nie tylko pomaga nam w nauce, lecz również pozytywnie wpływa na pamięć, koordynację wzrokowo-ruchową i sprawność umysłową. Poprawiając nasz nastrój, dopamina wraz z serotoniną regulują układ nagrody, wpływając tym samym pozytywnie na nasz zapał i naszą motywację. Postaraj się zatem, by na Twoich zajęciach pojawiały się elementy zaskoczenia oraz nowe formy pracy, które zainteresują uczniów i tym samym zwiększą ich poziom wspomnianych neuroprzekaźników. Warto również stawiać przed naszymi uczniami wyzwania odpowiednie do ich posiadanej wiedzy i umiejętności. Brak odpowiedniej stymulacji poznawczej i zbyt wiele rutyny obniżają aktywność mózgową, w szczególności układ nagrody, a tym samym prowadzą do nudy
i frustracji. Z drugiej strony należy pamiętać, że zadania zbyt trudne i przekraczające możliwości naszych podopiecznych również mogą prowadzić do niezadowolenia oraz złości.
Chwalmy naszych uczniów za ich osiągnięcia i zaangażowanie!
W 1972 roku Edward Deci przeprowadził badanie na temat motywacji wewnętrznej. Uczestnicy badania mieli wykonywać zadania, które w pewnym momencie przerywano,
a następnie mieli czas wolny, który mogli zagospodarować w dowolny sposób. Jedną
z możliwości była kontynuacja zadania (traktowana jako wskaźnik motywacji wewnętrznej). Niektórym uczestnikom wcześniej obiecywano nagrody pieniężne za poprawne wykonanie zadania, a innym nic o nagrodzie nie wspominano. Wyniki badań wskazywały na ogół, że osoby, którym proponowano wcześniej nagrodę, rzadziej kończyły zadanie i tym samym wykazywały niższą motywację wewnętrzną (Deci, 1972). W późniejszym czasie zauważono jednak, że dużo zależy również od rodzaju nagrody – materialne (np. nagroda pieniężna) charakteryzują się aspektem sterującym (działamy po to, by je uzyskać), a nagrody niematerialne (np. pochwała) mają charakter informacyjny i są dla nas znakiem, że wykonujemy daną czynność poprawnie. Liczne badania prowadzą do wniosku, że jeśli w zewnętrznych nagrodach dominuje pierwiastek informacyjny, to nie będą one powodowały spadku motywacji wewnętrznej (Deci i Ryan, 1985). Pochwały i docenianie starań uczniów pomogą nam zatem nie tylko w budowaniu ich zaangażowania w przebieg zajęć, lecz również wzmocnią ich pewność siebie i wiarę w swoje możliwości.
Pozwólmy, by nasi uczniowie mieli wpływ na przebieg zajęć!
Na przestrzeni wielu lat badacze zauważyli, że uczniowie, którzy mieli większy wpływ na przebieg zajęć i których zdanie było częściej brane pod uwagę przez nauczyciela,
a stosowane nagrody miały charakter informacyjny, wykazywali się wyższą motywacją wewnętrzną niż rówieśnicy, którzy wpływu na przebieg lekcji nie mieli (Richer i Vallerand, 1995; Okumuls i Ceylan, 2017). Innymi słowy, warto zadbać o to, by nasi uczniowie mieli pewien wpływ na przebieg naszych zajęć. Dajmy im możliwość wyboru następnego zadania lub zapytajmy, czy wolą pracować sami, w parach czy w grupie. Zadbajmy o to, by na naszych zajęciach uczniowie czuli się ich częścią.
Bibliografia:
Berlyne, D.E. (1966). Curiosity and Exploration. Science, 153(3731), s. 25–33. doi:10.1126/science.153.3731
Doliński, D., Strelau, J. (2018). Psychologia: Podręcznik akademicki, Tom 1, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Drożak, J., Bryła, J. (2005). Dopamina – nie tylko neuroprzekaźnik, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 59, s. 405–420.
Jak pomóc uczniom w nauce
>>> 2025-12-03 --> id: 1112
Okno uwagowe:
przyjmuje się, że uwaga uczniów zaczyna obniżać się mniej więcej 10 minut po rozpoczęciu lekcji. Okno uwagowe uczniów wynosi średnio do 15 minut, choć z wiekiem ta liczba się wydłuża. Można oszacować długość koncentracji na 2–3 minuty na każdy rok życia dziecka.
Rozwiązanie? Skorzystaj z techniki Pomodoro: zachęcaj uczniów do pracy w blokach czasu, np. 25 minut skupienia i 5 minut przerwy.
Takie podejście pomaga unikać zmęczenia uwagi i zwiększa efektywność.
Częste korzystanie z technologii, takich jak media społecznościowe i gry wideo, może negatywnie wpływać na długość koncentracji, zwłaszcza u nastolatków. Krótkie formy treści (takie jak filmy na TikToku) mogą przyzwyczajać mózg do częstych zmian bodźców, co utrudnia skupienie na dłuższych zadaniach. Z kolei odpowiednio dobrane narzędzia technologiczne, np. gry edukacyjne, mogą wspierać rozwój uwagi. Uważa się, że regularna aktywność fizyczna poprawia zdolność dzieci i młodzieży do utrzymania uwagi, szczególnie w warunkach rozpraszających.
starsze